Inleiding

Brand, een constante zorg in de bouwsector. Een gewelddadig fenomeen dat verantwoordelijk kan zijn voor vele rampen. We herinneren ons allemaal historische branden, zoals de brand in de Mont Blanc-tunnel in 1999, of de brand in de Dubai Towers in 2015, die dood en vernieling veroorzaakten op hun weg. Jaarlijks zorgen in België ongeveer 10 000 branden in gebouwen voor talrijke doden, brandwonden en materiële schadegevallen. Bijna 80 % van de sterfgevallen door brand zijn het gevolg van woningbranden. Uit studies is gebleken dat in dit specifieke geval 98% van de sterfgevallen wordt veroorzaakt door verstikking in de eerste ogenblikken van de brand. Het is belangrijk dat deze dramatische gebeurtenissen kunnen worden vermeden, met name door actieve en passieve bescherming.
 

BRANDDRIEHOEK

Vuur is een driedelige combinatie: brandstof, oxidatiemiddel en een warmtebron.
 
Afhankelijk van de soort brand en de brandstof zal het vuur zich meer of minder snel verspreiden en zal de ernst afhangen van verschillende fysische factoren:

• Hoeveelheid brandstoffen
• Brandsnelheid
• Ventilatie
• Thermische eigenschappen van het gebouw

BRANDMODEL

Zoals hierboven vermeld, kan er geen vuur ontstaan zonder de aanwezigheid van een brandstof. Daarom is het belangrijk om gebouwen te ontwerpen waarin alle bouwmaterialen een lage verbrandingssnelheid hebben. Om deze te kunnen bepalen, werd er een manier ontwikkeld om brand te kunnen modelleren.
 
De ISO 834-curve werd op internationaal niveau ontwikkeld om de temperatuur aan te geven die bij een conventionele brand wordt bereikt in functie van de tijd. Deze temperatuurstijgingscurve wijkt echter sterk af van de werkelijkheid, omdat het moeilijk is alle mogelijke reacties van brand te voorspellen. Deze curve is natuurlijk een model. Het is dus niet uniek. Er zijn verschillende normen, zoals de HCM-curve (Hydrocarbon Modified Curve), die veel gebruikt wordt in tunnels. Deze verschillende curves hebben het voordeel dat zij een gemeenschappelijk ijkpunt vormen voor de kwalificatie van verschillende bouwmaterialen.

PREVENTIE EN BESCHERMING

Helaas is het onmogelijk om alle brandrisico's in een gebouw te vermeiden. Het is niet mogelijk om voor de bouw of het onderhoud van een gebouw uitsluitend niet-ontvlambare producten te gebruiken. Er kunnen echter verschillende preventieve maatregelen worden genomen, rekening houdend met de vorm van het gebouw, om de schade, zowel menselijk als materieel, zp veel mogelijk te beperken.
 
Deze verschillende maatregelen, actief of passief, hebben tot doel de veiligheid van de mensen in de gebouwen te garanderen, de hulpdiensten in staat te stellen ongehinderd in te grijpen en de uitbreiding van de brand naar andere gebouwen te beperken.
 
Daarom zijn verschillende voorschriften in praktijk gebracht, afhankelijk van het soort gebouw en de capaciteit:

• Publieke instellingen
• Woningen
• Kantoren
• Industrie- en landbouw
• Magazijnen
• Parkingplaatsen

In elk geval worden deze gebouwen onderworpen aan verschillende maatregelen die zowel actieve als passieve bescherming combineren.
 

Actieve brandbeveiliging

Er is sprake van actieve beveiliging wanneer dynamische maatregelen genomen worden zoals detectie, alarm, rookafzuiging of sprinklers. Dit is ook het geval wanneer er mensen bij betrokken zijn om het begin van een brand te blussen of personen te evacueren.
 
Actieve bescherming moet het optreden van de hulpdiensten vergemakkelijken en een snelle en efficiënte evacuatie mogelijk maken. Daarnaast moet deze vanaf de eerste twee fasen van de brand worden toegepast om een optimaal resultaat te bekomen.
 
Verschillende elementen om brandschade te beperken worden als actieve bescherming beschouwd:

• Rookmelders
• Veiligheidsinstructies en markeringen op de grond of op hoogte
• Rookafvoersystemen
• Brandblussers of brandkleppen
• Sprinklers, of automatische sprinklersystemen

De aanwezigheid van rookmelders in voor het publiek toegankelijke ruimtes is in de meeste gevallen verplicht, net als in particuliere woningen. Sprinklers worden bij voorkeur gebruikt in magazijnen en industriële gebouwen waar het risico op brand groter is. Voorheen waren ze beperkt tot een effectieve hoogte van acht meter, maar nu kunnen ze tot twaalf meter hoog gaan.
 

Passieve brandbeveiliging

Naast actieve brandbeveiliging betreft passieve brandbeveiliging alle middelen die worden ingezet om de schadelijke gevolgen van brand te beperken.

• Brandwerendheid
• Brandwerende toestellen of materialen
• Materialen met verschillende reacties of brandwerendheid

 
De brandstabiliteit van een gebouw komt dus overeen met een conventionele brandreferentietijd (ISO 834) en wordt uitgedrukt in uren en fracties van een uur.
 

CONCLUSIE

Vuur is een vernielend element, maar, zoals eerder gezegd, kan het worden geleid om de schade te beperken. Preventie en bescherming zijn essentiële elementen voor de brandwerendheid van een gebouw en het is belangrijk dat hiermee tijdens de bouw rekening wordt gehouden. In de volgende artikelen zullen wij nagaan welke middelen beschikbaar zijn om de risico's van brand te bestrijden, en welke verschillende normen in Frankrijk zijn ingevoerd.